Congres Voka Health Community - 'Ouderenzorg: een blik naar de toekomst'

Op maandag 30 september verzamelden 400 stakeholders uit de ouderenzorg voor het jaarlijkse congres van Voka's Health Community. Ondernemingen, zorgspelers, overheidsactoren en onderzoekscentra uit gans Vlaanderen hadden vlot de weg gevonden naar de voetbalarena in Gent. Voor ons een bewijs dat er wel degelijk een bewustzijn en wens tot brede samenwerking groeit.

Onderwerp van de dag: de beloftevolle toekomst van de ouderenzorg. Hoe kunnen we van de toenemende vergrijzing een meerwaarde, een opbrengst maken in plaats van de aanstuurder van een kostenspiraal? Welke kansen liggen er voor ondernemers en organisaties actief in de sector? Welk alternatieve blik kunnen we aannemen tegen ouder worden en ouderen?

Na de korte maar krachtige introductie van de voorzitter Rudy Mattheus, was de Japanse Yuki Murakami (OESO) aan het woord. Zij plaatste met heel wat cijfers de Belgische ouderenzorg in perspectief en gaf aan waar we anders of minder goed scoren in OESO-context. Ze gaf ook verschillende vormen van beleidsoplossingen aan om de kostenspiraal van de vergrijzing te doorbreken.

Professor Dr. André Aleman (Universiteit Groningen) stelde voor een eerste keer ‘Het Seniorenbrein’ voor in Vlaanderen: wat gebeurt er in je hersenen als je ouder wordt? Een optimistische boodschap, met lessen naar de ouderenzorg toe. Immers: ‘wie een positieve visie heeft op ouder worden aan 40, blijkt mentaal sterker op 80.’ Verder blijkt weliswaar dat mentale vermogens (en dan vooral ons geheugen) afneemt als we ouder worden, maar emotionele stabiliteit en sociale kennis neemt net toe. De meeste ouderen voelen zich erg gelukkig. Goed om dat negatieve beeld alvast even bijgestuurd te krijgen.

Koen Claus (DKV), lead van de themagroep ‘wonen & zorg’ lichtte het werk van de groep toe. Hij plaatste 5 speerpunten voorop in het kader van levensloopgeschikt wonen: het wegwerken van schotten tussen types aanbieders in de ouderenzorg op basis van organisatorische- en juridische vorm; de mogelijkheid voorzien tot flexibele woonvormen; aandacht voor technologie; de rol van een onafhankelijke zorgcoördinator en private stimulansen tot investeren in woon-zorg.

“Quality is the result of care”, was de boodschap van Kris Vanhaecht (KULeuven) aan het congres. Kwaliteit en efficiëntie zijn in de zorg geen gescheiden werelden, maar een onderdeel van een zelfde geheel. Ze horen bij elkaar. Het meten van kwaliteit op een flexibele en vooral klantgerichte manier, is de uitdaging waar ook de ouderenzorg voor staat. Norm voor kwaliteit en service is de kwaliteit die je zelf verwacht als patiënt.

De Zorg Proeftuinen bieden een mogelijkheid tot uittesten van nieuwe producten en concepten in de ouderenzorg in Vlaanderen. Pas gelanceerd en erkend, werden elk van de 4 Zorg Proeftuin-regio’s en hun projecten voorgesteld door Birgit Morlion van iMinds. De proeftuinen zullen 3 jaar lopen en bieden kansen aan tal van ondernemingen en zorgorganisaties om nieuwe samenwerkingen te realiseren. Tot eind december staat een 2de projectoproep open. Voka Health Community is partner in de proeftuinen Innovage (Leuven) en AIPA (Aalst) en participeert actief in Zorgzame Buurt (Antwerpen/Brussel) en Licalab (Turnhout).

In hun conclusie tekenden Sofie Staelraeve en Pieter Van Herck (Voka) de contouren van een nieuw business model voor de ouderenzorg in Vlaanderen. Nu de 6de staatshervorming ouderenzorg voor het grootste deel tot het terrein van de gemeenschappen maakt, is er ontegensprekelijk een momentum om dit beleidsdomein te moderniseren en af te stemmen op de noden van de moderne senioren. Immers, we dienen die spiraal van vergrijzing naar hogere kosten te doorbreken om onze welvaart te kunnen behouden.

Voka stelt de invoering van een persoonsgebonden budget voor, samen met financiële prikkels op basis van resultaten, samenwerking en innovatie in de ouderenzorg. Gelijke behandeling van zorg op afstand met zorg ter plekke is daarbij erg belangrijk. Wanneer we deze maatregelen concreet toe zouden passen, zou dat mooie impulsen geven aan al wie actief is in de ouderenzorg. Er zou meer en anders kunnen gebeuren, met dezelfde middelen. En gebruikers zouden meer flexibele antwoorden krijgen, op hun maat en om het even waar ze zich bevinden.

Nieuwe opportuniteiten voor de versterking en verankering van de Vlaamse witte economie dienen zich aan in onder meer geïntegreerde dienstverleningsvormen, gaming, kwaliteitsinzet en het inspelen op belevings-aspecten. Zij werden geïllustreerd aan de hand van binnen- en buitenlandse voorbeelden.

De middag werd afgesloten met een warme oproep tot verdere actieve samenwerking en het vastgrijpen van opportuniteiten tot zorgondernemerschap. Woorden konden meteen worden omgezet in daden tijdens de receptie. Dynamiek en optimisme waren dan ook de kernwoorden van dit netwerkmoment. Nele Holemans en Stijn Felix hebben deze frisse wind op papier vastgelegd. Neem hieronder een kijkje naar het werk van onze illustratoren.

Bekijk hier de presentaties van deze dag.