Ouderen wonen passend (OPA)

PLATFORM
CONTACT DETAILS

Nathalie Dillen
Platformcoördinator/hoofdcoördinator platform AzoB
nathalie.dillen@zorgbedrijf.antwerpen.be
zorgproeftuin@zorgbedrijf.antwerpen.be
+32 (0)3 292 85 59
+32 (0)499 80 26 30

TAGS
PROJECT PARTNERS
Ouderen wonen passend (OPA)

De toenemende vergrijzing heeft een niet te onderschatten impact op het vlak van wonen. Om hierop een passend antwoord te kunnen formuleren, is het noodzakelijk om de woonmogelijkheden voor ouderen voldoende te diversifiëren: naast een evenwichtig aanbod aan residentiële zorgvoorzieningen moet er eveneens een afdoend aanbod aan levensloopbestendige (aangepaste of aanpasbare) woningen worden voorzien. Zo kunnen ouderen, ook bij verminderde zelfredzaamheid of stijgende zorgbehoefte, in hun vertrouwde omgeving blijven wonen.

Tijdig screenen en aanpassen van woningen heeft, naast een belangrijke preventieve, ook een sterk levenskwaliteitbevorderende waarde. Hierdoor kunnen ernstige gezondheidszorgproblemen (bv. heupfracturen) en de hieraan verbonden maatschappelijke kosten (bv. ziekteverzekering en inzet van professioneel zorgpersoneel) immers voorkomen worden. In het organiseren van ‘maatschappelijk verantwoorde zorg’ vormt het aspect ‘wonen’ dan ook een cruciaal basisgegeven.

Het bestuur van de stad Antwerpen en de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) erkennen dit gegeven ook en geven aan dat zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen essentieel is. De huidige aanpak rond levensloopbestendig wonen in zowel Antwerpen als Brussel houdt echter heel wat drempels in voor ouderen die thuis willen en kunnen blijven wonen. Daarom zette de VGC de afgelopen twee jaar in op dit thema door de oprichting van het Steunpunt Woningaanpassing Brussel te ondersteunen. In Antwerpen werd tot nu toe ingezet op het aanbieden van verscheidene screeningsdiensten op vraag.

Aanpak

Dit project – dat zal worden uitgevoerd onder het Platform “Actief Zorgzame Buurt” – wil het autonoom wonen van ouderen in de grootstad explicieter ondersteunen, en streeft naar een meer proactieve en integrale aanpak van woningscreeningen zodat een continuüm wordt gecreëerd van aanmelding over adviesverlening naar uitvoering. Via huisbezoeken door vrijwilligers wil het project alle ouderen uit de testpopulatie de mogelijkheid bieden om hun woning te laten screenen op aangepastheid en veiligheid. Bij onaangepastheid nemen de vrijwilligers contact op met professionele diensten. Wanneer er wordt overgegaan tot aanpassing van de woning, worden er tevens vrijwilligers ingezet voor het uitvoeren van kleine ingrepen of worden klusjesdiensten ingezet die werkzaam zijn binnen de sociale economie. Daarnaast wil het project ook inspelen op de leefgewoonten van ouderen. Onveilig gedrag kan het levensloopbestendig wonen immers eveneens in het gedrang brengen. Hiertoe zullen thuishulpdiensten worden ingezet om tips en instructies rond veilig gedrag aan de ouderen mee te geven. Het inzetten van deze diensten ressorteert een extra effect: sensibilisering van deze mensen aangaande woningaanpassing en het belang van goed, veilig en toegankelijk wonen.

Dit project wil eveneens in beeld brengen wat de meest voorkomende woonnoden zijn van ouderen en hoe zij hun woning gebruiken. Daarom brengen de vrijwilligers tijdens de huisbezoeken in kaart wat de woonnoden van de ouderen zijn en hoe de woningen ruimtelijk worden gebruikt. Na het advies over woningaanpassingen door de professionele diensten rapporteren de vrijwilligers hoeveel ouderen hun woning effectief hebben aangepast of wat de redenen waren om geen aanpassingen te doen. Deze gegevens rond woonnoden, ruimtelijk gebruik en woningaanpassingen kunnen later worden aangewend voor beleidsaanbevelingen en in vervolgprojecten rond alternatieve woonvormen voor kwetsbare ouderen en ouderen van diverse origine.

Partners

De partners in dit project zijn - voor de Antwerpse testpopulatie - de stadsdiensten Samen Leven, de preventiedienst van de politie, de preventiedienst van de brandweer, de dienst Ergowoonadvies van het Zorgbedrijf en de vrijwilligers die zich inschrijven voor dit project. In Brussel zijn de partners het Kenniscentrum Woonzorg Brussel, EVA vzw, Chambéry vzw, Aksent vzw, de socialistische mutualiteit met haar regionaal dienstencentrum Thuiszorg Brabant en de partners van het samenwerkingsverband Steunpunt Woningaanpassing Brussel.